Olfaktif Bir Sergi "Dönüş: Odysseia'da Neşe'nin Kokusu"

Bir yere dönmek, o yeri yeniden tanımak mıdır? Peki ya hafızamız, bizden önce kokular aracılığıyla eve dönüyorsa?

Şair ve sanatçı Nihat Özdal’ın yeni olfaktif sergisi Dönüş: Odysseia’da Neşe’nin Kokusu, Homeros’un binlerce yıllık anlatısını koku duyusu üzerinden yeniden ele alıyor. 2–12 Ekim 2026 tarihleri arasında Eskişehir Sanat Sokağı Sergi Salonu’nda izleyiciyle buluşan sergi, eve dönüş fikrini yalnızca coğrafi bir yolculuk olarak değil, bedensel hafızanın ve duyusal tanımanın bir biçimi olarak araştırıyor.

Odysseus’un uzun yolculuğunda dönüş, yalnızca bir yere ulaşmakla tamamlanmaz. Eve dönmek, geride bırakılan dünyayı yeniden tanımayı da gerektirir. Bir kıyının tuzu, bir ağacın gölgesi, ateşin dumanı ya da tanıdık bir tenin kokusu, geçmişi beklenmedik bir anda bugüne taşıyabilir. Özdal’ın sergisi, kokunun zaman ve hafıza arasındaki bu görünmez bağına odaklanıyor.

Koku, burada bir anlatının eşlikçisi olmaktan çıkarak anlatıyı kuran malzemenin kendisine dönüşüyor.

Sergide yer alan 15 olfaktif eser, kokunun mekânla kurduğu ilişkiyi araştırıyor. Uçuculuk, yayılım, yoğunluk ve kalıcılık gibi özellikler, eserlerin yalnızca duyusal değil, biçimsel yapısını da belirliyor. Ziyaretçi, sabit bir sergi düzeninden ziyade zamanla değişen, görünmeyen sınırları olan bir atmosferin içinde hareket ediyor.

Homeros’un Odysseia destanı boyunca karşımıza çıkan deniz, tuz, duman, ağaç, deri, meyve, yemek, ateş ve toprak gibi unsurlar, bu kez metnin satırlarından çıkarak olfaktif bir sergi üzerinden hayatla buluşuyor. Destanın maddi dünyası, kokunun çağrışımsal gücü aracılığıyla yeniden yorumlanırken antik anlatının coğrafyası ile ziyaretçinin kişisel hafızası arasında yeni ilişkiler kuruluyor.

Edebiyat, çağdaş sanat ve olfaktif üretim arasında çalışmalarını sürdüren Nihat Özdal, uzun süredir beden, mekân ve hafıza kavramları üzerine düşünüyor. Dönüş, sanatçının bu araştırma alanlarını edebiyat tarihinin en eski ve etkili eve dönüş anlatılarından biriyle buluşturuyor.

Sergi, aynı zamanda kokunun çağdaş sanattaki konumuna ilişkin bir düşünme alanı açıyor: Görülmeyen, dokunulamayan ve zaman içinde dönüşen bir malzeme, bir mekânı nasıl yeniden tanımlayabilir? Bir kokunun uyandırdığı kişisel hatıra, binlerce yıllık ortak bir anlatıyla nerede kesişir?

Dönüş, bu soruların yanıtını yalnızca düşüncede değil, duyusal deneyimin kendisinde arıyor.

Çünkü bazen eve dönüş, bir kokuyu yeniden tanımakla başlar.

SERGİ BİLGİLERİ

Dönüş: Odysseia’da Neşe’nin KokusuSanatçı: Nihat Özdal

Tarih: 2–12 Ekim 2026Mekân: Sanat Sokağı Sergi Salonu, Eskişehir

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde, Uluslararası Eskişehir Yunus Emre Edebiyat Şenliği kapsamında düzenlenen sergi, Biopark Medical desteğiyle gerçekleştiriliyor.